Giresun Lapa Köyü Tarihçesi



Lapa köyü, 1486 yılı kayıtlarında 8 (sekiz) haneden oluşan toplam vergisi 130 akçelik minik bir köydür . Lapayla birlikte 3 (üç) haneli ve 140 akçe vergisi olan Kara İsa Köyü de Çepni beylerinden Ali Ağa oğlu Emir ağanın tımarı olarak yazılmışlardır. (F. Sümer, Tirebolu s.59)

Bu beylerin üstüne kayıtlı diğer da bir yer olmadığına göre muhtemelen bu köylerden birinde oturmaktadır. Her 2 köyün de nüfusunun azlığı buraların iskana yeni açılmış olacağı ihtimalini kuvvetlendirmektedir. 1515'ta Lapa Köyü nüfus açısından çok genişlemiş görünmektedir. vergi nüfusu 38 haneye yükselmiştir. Bu tarihte köy, Mehmet Bey oğlu Nuri Ali Bey’in tımarı kayda geçilmiştir. Köşek Yaylası da bu beyin tasarrufu altındadır. Önemli bir Çepni beyi olduğu anlaşılan Mehmet Bey’in, Nur Ali Bey’den diğer Budak Bey, Hasan Ali Bey ve Yar Ali Bey isminde üç oğlu daha bulunmaktadır. Bu beylere de Çepni nahiyesi kapsamındaki köylerden tımar tahsisi yapılmıştır. Bu beylere de Çepni nahiyesi kapsamındaki köylerden tımar tahsisi yapılmıştır. Fatih’in, bölgeyi tam olarak Osmanlı idaresine katmasından sonra bu beyleri aşiretlerine bağlı birçok öğele birlikte, devlete bağlamak için ya sipahi ya da müsellem kaydettirmiş olduğu bilinen bir konudur.

Bahsi geçen tarihte yapılan tespitlere göre Lapa Köyünde topraklı (bennak) olan hane sayısı 30, topraksız (caba) olan hane sayısı 8 (sekiz) , erişkin bekar adam (mücerred) yazılmış olan nefer sayısı 9 (dokuz) ve hariç köyden gelmiş veya çok toprak tutum eden reaya (zemini) sayısı 2 (iki) , bunların sipahiye ödemekle yükümlü oldukları divani vergilerin toplam miktarı ise 2300 akçedir. Bu tarihte köyde 2 (iki) değirmek işletmesi ve 1 (bir) de doğan yuvası, yani avcı kuş yetiştiricisi bulunmaktadır. Bunların haricinde köyde meskun olan bir de asker-çiftçi zümresi vardır. Yar Ali Bey oğlu Himmet’in tımarı çerçevesinde olan bu şahıslardan (müsellem olanlardan) 2’si bennak, 1 (bir) neferi caba ve 1 (bir) neferi de mücerred yazılmış, bunların vergi hasılları ise 150 akçe şeklinde tespit edilmiştir. (Bu tarihte Lapa Köyü halkının tamamı Müslüman Türk’tür. Kalabalık olmaları nedeni'yle burada hepsini zikretmemiz olası değildir. Ancak asker-çiftçi olanların isimlerini şöyle zikredebiliriz; Rasul oğlu Ali, kardeşi İbrahim, Mehmet oğlu Veli, kardeşi Uğurlu Bkz TTD 52, S.645) Bu rakamlar 1530'da yapılmış olan mücmel kayıtta da aynen yinelenmiştir.

Buna göre XVI. Yüzyılın ilk çeyreginde Lapa Köyünde, müsellemleri'yle birlikte 32 hane bennak, 9 (dokuz) hane caba, 10 nefer mücerred ve 2 (iki) de zemini vergi yükümlüsü şahıs bulunmaktadır. Bunların tümündan alınan vergi miktarı ise, 2450 akçedir. (BOA, TTD 387, S.749) Köy halkının, ana geçim deposu çevre köylerdeki gibi tarım ve hayvancılıktır.

1554 tarihli mufassal tahrir defterinde Lapa Köyü halkının 2 guruba ayrılmış olduğu görülmektedir. Bunlar, hiç bir vergi muafiyeti olmayan reaya zümresi ve askeri hizmetler karşılığında kendilerinden toprak temlik edilmiş, kısmen vergi muafiyeti olan müsellim zümresidir. Söz hususu reaya zümresinden 27 neferi bennak, 31 neferi caba, 16 nefer mücerred ve 3 (üç) nefer hariç köyden gelip toprak tutum eden zemini olarak tespit edilmiştir ki, Seydi oğlu Bekir topraklı reaya yazılır iken, İbrahim oğlu Ali'yle Ali oğlu Halil’in konumları belirtilmemiştir. Bunlar arasında değirmen işleten ve kuş yetiştiren olduğu ifade edilmiştir. İkinci zümreden, yani müsellem yazılmış olanların Ali oğlu İbrahim bennak hane, Mehmet oğlu Veli'yle oğlu Hacı caba hane, kardeşi Ömer ise mücerred kaydedilmiş şahıslardır. Bunlar arasında gayri Müslim asıllı isim yoktur. Bu köyün senesinde köyün Küçükgeriş ismiyle yazılmış olan yerinde bir adet değirmek işletilmiş olduğu ifade edilmiştir. (BOA, TTD 288, S.744)

Giresun kazası şeriyye mahkemesi tutanaklarında, Lapa Köyü bu kazanın idari alanı içerisinde gösterilmiştir. (GŞS 1410, S.136: - 1411, S.1; Aynı kayıtlardan bu köye ait bazı ailelerin geçmişine ilişkin mühim ayrıntılar da elde etmek mümkündür. Buna göre ismi geçen bazı aileler: imamoğulları(tumbalar),karanlar(gabalu),Zor Ali oğlu – Sülayman b. Mehmet, zevcesi Emine binti Hasan, oğlu Fevzi. Durmuş oğlu – Mehmet b. Ali b. Abdullah, zevcesi Emine b. Mehmet, Oğulları Hasan, Memiş ve Salih, kızları Gülsüm, Hatice ve Güllü)

Adı geçen sicillerde Lapa Köyündeki caminin ismi Hacı Hüseyin Cami olarak anılmakta ve imam Mustafa oğlu Hasan Halife’nin 1874 senesinde vefat ettiği, geriye kalan oğulları Ali (D.1280/1863), Mustafa (D.1291/1874 ve Timur (D.1272/1855) arasında en büyük oğlu Timur’un imamlık görevine getirilmiş olduğu ifade edilmektedir. (GŞS. 1404, S.312)

Köyün yemekleri pancar çorbasi (Kara lahana):Dible, merican kavurma,fındık mantarı kızartması,kiraz tuzlaması

Giresun merkezine 17 km uzaklıktadır.

Nüfus Yıllara Göre

2017 - 349 kişi (176 Erkek - 173 Kadın) Türkiye istatistik Kurumu Raporu - 2017
2016 - 339 kişi (173 Erkek - 166 Kadın) Türkiye istatistik Kurumu Raporu - 2016
2015 - 375 kişi (188 Erkek - 187 Kadın) Türkiye istatistik Kurumu Raporu - 2015
2014 - 394 kişi (193 Erkek - 201 Kadın) Türkiye istatistik Kurumu Raporu - 2014
2013 - 397 kişi (200 Erkek - 197 Kadın) Türkiye istatistik Kurumu Raporu - 2013
2012 - 315 kişi (158 Erkek - 157 Kadın) Türkiye istatistik Kurumu Raporu - 2012
2011 - 357 kişi (176 Erkek - 181 Kadın) Türkiye istatistik Kurumu Raporu - 2011
2010 - 356 kişi (175 Erkek - 181 Kadın) Türkiye istatistik Kurumu Raporu - 2010
2009 - 378 kişi (188 Erkek - 190 Kadın) Türkiye istatistik Kurumu Raporu - 2009
2008 - 402 kişi (204 Erkek - 198 Kadın) Türkiye istatistik Kurumu Raporu - 2008
2007 - 266 kişi (133 Erkek - 133 Kadın) Türkiye istatistik Kurumu Raporu - 2007
2000 - 568 kişi (257 Erkek - 311 Kadın)
1997 - 525 kişi
1990 - 799 kişi (375 Erkek - 424 Kadın)
1985 - 1010 Kişi (464 Erkek - 546 Kadın)


Köyün iklimi, Türkiye'de karadeniz İklimi karadeniz iklimi tesir alanı içindedir.

Köyün ekonomisi ziraat ve hayvancılık hayvancılığa dayalıdır.

Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır.
Köyün içme suyu şebekesi vardır.
Kanalizasyon şebekesi yoktur.
PTT şubesi yoktur, acente vardır.
Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur.
Köye ulaşımı sağlayan yol : asfalt/beton.
Köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

BOA: Başbakanlık Osmanlı Arşivi - TTD: Tapu Tahrir Defteri - GŞS: Giresun Şer’iyye Sicilleri

GİRESUN MERKEZ LAPA KÖYÜ HARİTASI



Giresun Yöresel Kelimeler - Giresun ağzı